Świątynie XXI wieku

Do napisania przemyśleń związanych z masową konsumpcją zainspirował mnie artykuł „Świątynie nowoczesności” z najświeższego wydziałowego „Polformance”. Autor błyskotliwie przyrównał kilometry kwadratowe galerii handlowych do świątyń, w których „oddajemy się mistycznej ekstazie”. Do miejsc kultu dorzuciłbym jeszcze hipermarkety, zwłaszcza w dni wolne od pracy.

fot. commons.wikimedia.org/ Adrian Grycuk

Moglibyście rzec: „Człowieku, obudziłeś się w porę”. Swoją świątynię mody, słodkości, zabawy ma dziś chyba każde średniej wielkości miasteczko, dzięki czemu od ładnych paru lat nie musimy zazdrościć rozkapryszonym i niepysznie bogatym warszawiakom kilkugodzinnej celebracji dnia w Złotych Tarasach. Pierwsza galeria w mieście przyciąga niezbyt wielkie zyski? Nic prostszego - budujemy kolejną. Samorządowcy i lokalni biznesmeni dogadają szczegóły z przetargiem i terminem otwarcia nowej świątyni handlu. Jeszcze tylko wstęga i gotowe. Teraz tylko czekać na przepływ gotówki. Wydawanej z mniejszym lub większym sensem przez tysiące mniej lub bardziej uzależnionych od zakupów.

Read more »

Wojenna moc przekazu

fot. mforsal.pl

O chaosie na Ukrainie napisano, udostępniono, wyćwierkano już tysiące wiadomości. Były krótkie wzmianki o kolejnych pacyfikacjach na Majdanie jak i reportażowe produkcje większego kalibru. Były relacje z zapalnych miejsc oraz newsy, które głosiły że mamy już kolejną wojnę krymską. Czy można być jeszcze neutralnym, albo inaczej, czy da się jeszcze nie podgrzewać nastrojów relacjami za naszą wschodnią granicą?

Mądrzenie się przed ekranem, przy ciepłej kawie, jak wiadomo nijak się ma do relacji „live” z gorącego Kijowa czy Symferopola. Skoro nie zdobędę się na ten drugi wysiłek toteż wpis nie będzie o wydarzeniach na Ukrainie. Żadnego wieszczenia wydarzeń, żadnych prognoz geopolitycznych w stylu czy Putin uderzy, czy Majdan się ukonstytuuje itp.

Read more »

Dziennikarstwo w służbie robota Google` a

Temat nowych mediów i dziennikarstwa w przyszłości poruszam nie bez przypadku. Wszyscy widzimy jaką ewolucję przechodzi elitarno – warsztatowa jeszcze niegdyś profesja. Aby przetrwać i zaistnieć w dobie internetu dziennikarze, ale też wszyscy aktywiści, kreatorzy i pośrednicy informacji  muszą poznać i zrozumieć mechanizmy działania Google` a czy Facebooka.

Do wpisu skłoniły mnie refleksje po konferencji dziennikarskiej na "mojej" uczelni. Działo się całkiem sporo. Był panel poświęcony mediom lokalnym, spotkanie i przemowy naczelnych i wice naczelnych największych mediów na Lubelszczyźnie, w końcu – szkoda że tak krótki – wykład o mediach w przyszłości, zarówno tych tradycyjnych, jak i tych wykorzystujących społecznościowe platformy.

Oderwanie mediów od Facebooka, Twittera czy innych pośredników w przekazie oznacza – w dobie informacyjnego bombardowania i faktycznego zasiedzenia w wirtualnym świecie  – pozostanie w tle za konkurencją. Mniej klinięć, mniej oglądnięć równa się przecież mniej reklam i przekierowań, czyli mniej dodatkowego zarobku. Z tym „problemem” mierzą się wszystkie media. Zarówno „Washington Post” jak i „Kurier Lubelski”, Radio „Zet” czy gminna stacja internetowa. Wszystkie wykorzystują do swojej promocji i zwiększania zasięgu społecznościowych pośredników.

Read more »

"Obłęd 44". Krytycznie o powstaniu warszawskim na UMCS- ie w Lublinie

Alternatywista, autor dyskusyjnych publikacji, zwłaszcza ostatniego „Obłędu 44”, redaktor Piotr Zychowicz, gościł dziś na naszym UMCS- ie. Redaktor naczelny „Historia Do Rzeczy” nie pozostawia żadnych złudzeń- powstanie warszawskie było wielkim błędem, za który odpowiada najwyższe dowództwo Armii Krajowej.

Dwie książki, dwie dyskusyjne publikacje, jakże niewygodne polskiej racji historycznej i dzięki młodemu wciąż publicyście mamy podzieloną Polskę. W mediach, w środowisku ekspertów historycznych, pośród młodych adeptów filozofii i historii alternatywnej. Gazeta Wyborcza napisała niedawno o podziale na prawicy ( czytaj prawicowych mediów), która politykę historyczną, a w niej wizję walk warszawskich w 1944 roku, posiadła niemal na własność. A tutaj nagle Zychowicz, nota bene prawicowiec z „Do Rzeczy” wbija swoim ideologicznym i politycznym (?) bliskim prawy sierpowy najnowszą książką „Obłęd 44”. Cytowane fragmenty z tekstu są słowami autora.

Co to za obłęd z tym „Obłędem”? Jako, że nie czytałem książki nie wypowiem się w sprawie całości, lecz zarysowanych przez Zychowicza tez. Tytuł o co najmniej zabarwieniu psychologicznym uderza wielu komentatorów, moim zdaniem jest zbyt mocny. Czy powstanie było obłędem?   

Raczej decyzje dowództwa, powody, które pchnęły je do rozpoczęcia walki w Warszawie. Czy była alternatywa? Przeczekanie. Dzieciaki stolicy, zamiast beznadziejnie bić się o Warszawę butelkami z benzyną powinny dojrzeć, przetrwać „Niemca” i walczyć dalej, dojrzalej. Z  nowym, czerwonym okupantem, nadciągającym ze Wschodu. Winniśmy „oszczędzać biologiczną substancję narodu, przede wszystkim młodzież. Oni mieli być potrzebni w przyszłości ”. – tak twierdzili wódz naczelny Kazimierz Sosnkowski i Jan Karski. I dzisiaj powtarza to Zychowicz, obwołany przez jednego z widzów nowym Catem -Mackiewiczem i Studnickim wolnej Polski.

Na pytanie kiedy faktycznie przegraliśmy wojnę i powojenną niepodległość nie usłyszeliśmy niespodziewanej odpowiedzi.  „Polska przegrała wojnę na przełomie 1943 i 1944 roku, po konferencji Teheranie, a praktycznie wtedy, gdy pierwszy sowiecki bucior przekroczył przedwojenne granice Polski”- w swoim stylu skomentował autor „Obłędu 44”.

Kto z Polaków nie chciał zrywu, bądź uznawał powstanie za bezsensowne? Przeciwników warszawskiego zrywu było niemało ( generał Anders, wódz Sosnkowski, Zygmunt „Szendzielarz” Łupaszka- Wyklęty z Wileńszczyzny), jednak nie mogli oni zapobiec decyzjom kierownictwa w kraju.

Zamiast „zastanawiać się jak my mamy tą wojnę przegrać” Warszawiacy mieli wykonać rozkaz Okulickiego „mury się muszą walić, krew się musi lać. Tylko w ten sposób możemy wstrząsnąć sumieniem świata”. Mrozi krew w żyłach, na pierwszy rzut oka powiedziałbym, że są to słowa sowieckiego generała, który nie ma już nic do stracenia i wysyła żołnierzy na pewną śmierć. Niedaleko Okulickiemu do Żukowa, oj niedaleko.

I oczywiście bilans strat. W powstaniu zginęło aż 200 tysięcy Polaków i niecałe 2 tysiące Niemców. Co równie ważne „ po stronie niemieckiej ginęli ludzie 3 sortu, byli dirlewangerowcy, czyli gwałciciele i sadyści, kolejni bandyci z brygady RONA Kamińskiego. Po polskiej stronie ginęli lekarze, poeci, inżynierowie, a przede wszystkim młodzież- przyszła elita kraju”.

Rozgrzebując rany, pamiętajmy że dyskutujemy nad tysiącami młodych i nie tylko ofiar, które walczyły za wolną Polskę. To był dla nich wyrok śmierci, a jednocześnie jedyne od lat poczucie chwilowej wolności. Gdyby honor i męstwo przynosiły w wojnach nowoczesnych zwycięstwo, tak jak miało to miejsce jeszcze w średniowieczu nie leżelibyśmy na mapie między młotem a kowadłem.

PS.

Trafić do Sali Rady Wydziału Humanistycznego to jak ukończyć do końca podchody. Znalazłem, jakby nie patrzeć reprezentacyjną część wielkiej odpicowanej gabloty jaką jest nowy „Humanik”, dzięki kilkunastu strzałkom z plakatem debaty, zamalowanymi na ścianach. Może i chwyt ciekawy, ale dający do myślenia.

Read more »

Musieli walczyć. Inaczej

   Jak co roku wraz ze zbliżającym się 1 sierpnia, nabiera rozgłosu publiczna dyskusja o słuszności wybuchu Powstania Warszawskiego. Tragedia polskiej stolicy z 1944 roku jest, obok Stanu Wojennego, raną, która dzieli serca i pamięć Polaków jak żadne inne wydarzenie w najnowszej historii. Powstańcze znamię jednak nie musiało być tak wielkie…

Bez porównania

    Oba wydarzenia dzielą Polaków dość istotnie, porównywanie ich jednak względem siebie z perspektywy historycznej, politycznej, czy nawet moralnej nie ma większego sensu. To tak jakby przeciwstawić odzyskanie niepodległości w 1989 i 1918 roku. Państwowo- partyjny aparat PZPR bezkrwawo przekazał władzę ludziom „Solidarności” na podstawie uzgodnień Okrągłego Stołu, a wcześniej z Magdalenki. Państwo Piłsudskiego dokonało nieporównanie większego wysiłku, okupionego śmiercią (nierzadko bratobójczą) ponad miliona obywateli i żołnierzy, złączyło w całość spuściznę trzech zaborców, ostatkiem sił odrzuciło czerwony pochód na Warszawę. Nikt wówczas nie przypuszczał, że stolicę czeka spustoszenie, którego dokonają razem, nomen omen wzajemni wrogowie.

Read more »

Jak jadowite żmije nakarmiły się wzajemnie, a potem pożarły

   Przymierze Trzeciej Rzeszy i Związku Radzieckiego, znane pod nawą paktu Ribbentrop - Mołotow, doprowadziło do wybuchu II wojny światowej i likwidacji porządku wersalskiego. O podziale Europy utajnionym w specjalnym protokole wiemy już wszystko, tym razem zwrócę uwagę relacje gospodarcze, które połączyły oba totalitarne molochy już w przededniu wojny. Bez współpracy ekonomicznej szybkie wojny lat 1939-1940 w wykonaniu Rzeszy i Związku Radzieckiego nie byłyby możliwe.

   

propagandowa grafika- mariaż Hitlera i Stalina

   Historia bywa brutalna. Fakt, że całe porozumienie radziecko- niemieckie dla Trzeciej Rzeszy było rezerwowym rozwiązaniem, które doszło do skutku z powodu wstąpienia Polski do sojuszu z aliantami, mówi wszystko. Abstrahując od tego jak nasz kraj wykrwawił się podczas niemieckiej okupacji, wiemy, że wódz jeszcze w 1939 roku skłaniał się do wspólnej, z Polską, rozprawy z Sowietami. Nieustępliwość Józefa Becka pchnęła Hitlera w ręce Stalina.

  Rozmiary, jakie przybrała współpraca gospodarcza Niemców i Sowietów, pokazują, że bez wzajemnego wsparcia wojna potoczyłaby się inaczej. Rzeszy brakowało surowców, zboża, bawełny, drewna, które Związek Radziecki, jako potęga surowcowa świata, posiadał w wielkich ilościach. Z kolei Sowieci byli wojskowym kolosem na glinianych nogach z przestarzałymi technologiami, starą armią przygotowaną do realiów I wojny światowej, w dodatku z "wyczyszczonymi kadrami, w końcu dysponowali nieefektywnym przemysłem maszynowym, metalurgicznym, zbrojeniowym. Pyrrusowe zwycięstwo w zimowej wojnie z maleńką Finlandią nie wróżyło dobrze Armii Czerwonej.

Read more »

Publicystyka historyczna- trafiona nisza czy medialny biznes?

  Zmiana linii w „Uważam Rze” i opuszczenie redakcji przez blisko trzydziestkę dziennikarzy – te wydarzenia zmieniły sytuację na polskim rynku mediów. W tle tradycyjnej walki o czytelnika o poglądach prawicowych, konserwatywnych, od początku roku rozgrywa się wyścig o czytelnika historycznego. Swój miesięcznik historyczny posiada „Uważam Rze” i „Do Rzeczy”, w połowie maja zamierza wystartować „Sieci Historii” braci Karnowskich. Publicystyka historyczna po „tej” stronie kwitnie w najlepsze. Jak wyjaśnić ten fenomen, czyżby Polacy polubili historię?

Read more »

O aktywnym obywatelstwie słów kilka...

       Temat aktywności obywateli jest kwestią regularnie poruszaną, od debaty na łamach mediów, poprzez mniej lub bardziej kulturalną dyskusję na wszelkiego rodzaju forach internetowych do rozmowy na spotkaniu w najbliższym gronie rodzinnym. Pewnikiem jest jedno- o stopniu i jakości naszej aktywności decyduje państwo i jego ustrój, w dalszej kolejności tradycje czynnego „uczestnictwa” w życiu publicznym czy wydarzenia historii najnowszej. O jakości polskiego obywatelstwa napomniałem już przy okazji JOW-ów; w  tym przypadku rozpiszę się nieco szerzej na temat aktywnego obywatelstwa, nie tylko w sferze politycznej.

Read more »

Wolność słowa niezagrożona

  To z pewnością wydarzenie roku w polskim światku dziennikarskim. Decyzja prezesa dwóch „opozycyjnych” gazet: „Rzeczpospolitej” i „Uważam Rze” o zmianie linii wydawnictwa przez  wielu czytelników przyjmowana jest z wielkim niedowierzaniem. W obronie zwolnionego naczelnego Uważam Rze Pawła Lisickiego, z pisania dla tygodnika zrezygnowało kilkunastu „niepokornych” dziennikarzy. Czy wspomniane gazety zatracą przez to swoją wartość? Czy może uda się im przetrwać gorący okres, dzięki dobrym zastępcom?

     Grzegorz Hajdarowicz, prezes Presspublici, a więc de facto właściciel gazet, wykonał pokerową zagrywkę. W ciężkiej sytuacji postawił go „trotylowy” artykuł redaktora Gmyza, który podważył poważnie wiarygodność ”Rzepy”. Zwolnienie Lisickiego, za którym pokład opuścili kolejni „zadziorni” może jednak okazać się gwoździem do trumny całego dziennikarstwa politycznego. Może bowiem podważyć jakże cenną dla dziennikarzy wolność słowa. Pamiętamy- w parze z powolnym spadkiem popularności "Rzeczpospolitej" szedł przecież rynkowy sukces Uważam Rze, najchętniej kupowanego w kategorii tygodników. Jedno jest pewne- pismo utraciło i utraci dalej swoich wiernych czytelników. To dzięki nim stało najpoczytniejszym tygodnikiem  społeczno-politycznym w Polsce.

Read more »

Czy JOW-y mogą zmienić polską politykę?

    Niewtajemniczonym od razu wyjaśniam: JOW-y to jednomandatowe okręgi wyborcze. W takich okręgach zgodnie z nazwą i zasadą uzyskuje się jeden mandat świadczący o społecznym zaufaniu. Ordynacja większościowa (wygrywa ten z większością głosów) jest niezwykle ważną częścią polskiego systemu wyborczego, a co ważniejsze- niesie w sobie szczytną ideę kontrolowania władzy przez obywateli.  Czy jednak adaptacja JOW-ów, funkcjonujących tj. w państwach zachodnich byłaby możliwa w polskich realiach ? Jakie warunki należałoby wcześniej spełnić po stronie władzy jak i obywateli?

      Stworzenie jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczpospolitej stało się celem ruchu społecznego Zmieleni.pl. Ruch został utworzony wczesną jesienią 2012 roku. Inicjatywę Zmielonych podpisało na dzień dzisiejszy już ponad 107 tysięcy ludzi (koniec listopada 2012 roku). Dlaczego akurat Zmieleni? Specyficzna nazwa nawiązuje do dawnej wyborczej obietnicy Platformy Obywatelskiej, która szła do wyborów w 2005 roku z postulatem wprowadzenia okręgów jednomandatowych. Dzięki spektakularnej akcji zebrano ponad 750 tysięcy podpisów. Po wyborach projekt poszedł w zapomnienie, a podpisy w ciągu kilkudziesięciu minut zostały zmielone w sejmowej niszczarce.  Wydawałoby się, że sprawa JOW-ów poszła w zapomnienie i ucichła już na dobre.

Read more »